Boontjes: een traditionele teelt voor uw tuin
In elke tuin hebben boontjes een prominente plek met hun krachtige zaden die klaar zijn om geplant te worden. Deze groente is door zijn traditionele karakter een symbool van de familie Fabaceae, en biedt een gemakkelijke en productieve teelt. Boontjes komen in verschillende vormen, klimmend of laag blijvend, zodat ze in elke tuinsituatie passen. De zorgvuldig geselecteerde zaden zorgen voor een goede oogst, vol smaak en voedingsstoffen. Het kweken van boontjes geeft de gelegenheid om de eenvoudige en authentieke genoegens van tuinieren opnieuw te ontdekken.
De boon is werkelijk de traditioneel geteelde groente in onze tuinen. Oorspronkelijk uit de warme gebieden van Amerika, moet deze pas in mei worden gezaaid om kou te vermijden. Minder kieskeurig over de grond en groeit op alle bodems. Ze zijn gevoelig voor te veel vocht en zijn bestand tegen droogte. De variëteiten zijn ontelbaar en worden gebruikt als sperziebonen, verse bonen, of gedroogd voor de wintermaanden. Geen wonder dat deze groente zo populair is! Om nog maar te zwijgen van de mogelijkheid om sperziebonen in te vriezen voor langer plezier.
De verschillende soorten laagblijvende sperziebonen
Er zijn tal van varianten, elk verschillend qua vorm van hun peulen en bonen en de manier waarop ze worden gebruikt. Bij het kopen van de zaden, is het belangrijk dat de variëteiten resistent zijn tegen ziekten (mozaïekvirus, vetvlekken) en draadloos zijn.
In deze categorieën vind je variëteiten met groene peulen voor het eten als sperziebonen, of sperziebonen waarbij de peulen met bonen worden gegeten. Er zijn ook variëteiten met gele peulen die boterbonen worden genoemd, te gebruiken als sperziebonen of als gehele peul. Vergeet ook niet de laagblijvende soorten, zoals de lage bonen en lage sperziebonen, of rassen met staken zoals de beroemde staaksperziebonen, zoals de bekende Monte Gusto fijn.
Voorbeelden van variëteiten zijn:
- Contender, een lage sperzieboon, zeer productief en geheel draadloos;
- Saxa, een vroege en resistente lage sperzieboon;
- Phénomène, een sperzieboon met staken die een enorme opbrengst biedt;
- Rondelle, een lage sperzieboonprinses met ook een overvloedige oogst;
- Dubbelde Hollandse, een lage sperzieboonprinses die heel lang mals blijft;
- Rocquencourt boterboon, de beste gele peul.
De Sabre bonen zijn sperziebonen die jong geoogst worden. Ze vormen lange, platte en brede peulen en zijn heerlijk als dunne reepjes gesneden voor het koken.
Tips voor het planten van lage sperziebonen
Voordat u uw boontjes plant, raden de experts van Willemse aan een moestuinhoek voor te bereiden door onkruid goed te verwijderen. Lage bonen houden van een lichte, goed gedraineerde grond zonder stenen, kies daarom geen verrijkte plek. Het ideale moment om te planten is midden mei. Kijk of de grond niet te droog is en geef indien nodig een beetje water. Als de grond te nat is, zullen uw zaden rotten; wacht dan een paar dagen voor het zaaien. Maak bij het planten kleine gaatjes van ongeveer 5 cm diep met een afstand van 30 cm ertussen. Geef water in de gaatjes en plaats er 5 zaden in, bedek met een beetje aarde. Let op de opkomst van de zaailingen en breng na een week voorzichtig aarde rond de planten aan. Herhaal deze handeling een à twee keer terwijl de bonen groeien, en geef water aan de planten.
Onderhoudstips
Om te genieten van een optimale oogst raden de tuinders van Willemse aan de lage boontjes niet te snoeien. Laat het blad groeien, want dat beschermt de peulen tegen de zonnestralen en zorgt voor een geleidelijke oogst.
Geef uw boontjes water als de plantjes zijn opgekomen, en daarna één keer per week. De boontjes hebben geen mest nodig tijdens de groei. De wortels zijn rijk aan stikstof, wat de grond verbetert. Aan het eind van het seizoen adviseert Willemse de restanten van de oogst op de composthoop te gooien en het volgend jaar niet op dezelfde plek opnieuw te zaaien.
Om overwoekering door onkruid te voorkomen, wiedt u goed rondom de voet van de planten tussen het water geven door. Mulch de grond om vocht vast te houden tijdens droge en hete periodes. U kunt de oogst 6 tot 8 weken na het zaaien binnenhalen. Pluk uw boontjes in de ochtend terwijl u gelijk de vochtigheid van de grond controleert.
Net als andere groene boontjes kunnen lage boontjes worden aangetast door sommige plagen. Ze zijn vooral gevoelig tijdens de ontkieming van de zaden. Voor bescherming van uw zaailingen tegen slakken of vliegen kunt u Ferramol strooien rondom de zaailingen. Brandnetelmest kan worden gebruikt om uw jonge planten te versterken. U kunt ook spintmijtenbestrijders en afrikaantjes plaatsen om bladluizen op afstand te houden.
De oogst van lage sperziebonen
Afhankelijk van de soort die u gekozen hebt, kunnen de boontjes op verschillende momenten in hun groei worden geplukt. Voor sperzieboontjes moet u ze plukken als ze nog jong en mals zijn, meestal wanneer de peulen ongeveer 10 cm lang zijn. Sperziebonen moeten ook jong worden geoogst, maar kunnen aan de plant rijpen om bonen voor zaad te produceren. Deze bonen kunnen geoogst en bewaard worden voor de winter.
Om de laagblijvende sperziebonen te oogsten, plukt u ze eenvoudig met de hand of knipt u ze met een schaar. Laat de bonen niet te lang rijpen aan de plant, omdat dat de productie van nieuwe peulen kan verminderen.
Hoe bewaart u uw boontjes?
U kunt groene boontjes in de vriezer bewaren voor later gebruik. Voor het invriezen, blancheer ze 2-3 minuten in gezouten kokend water. Dompel ze daarna in ijswater om de gaarheid te stoppen. Vervolgens kunnen ze worden gedroogd en in diepvrieszakken worden bewaard in de vriezer.
Voor gedroogde bonen kunt u ze ook enkele maanden bewaren. Laat ze volledig rijpen aan de plant voordat u ze uit de peulen haalt en een paar dagen laat drogen in de open lucht. Als ze droog zijn, kunt u ze bewaren in luchtdichte zakken bij kamertemperatuur.
De voordelen van lage bonen
Lage bonen zijn een gezonde en uitzonderlijk smakelijke toevoeging aan elk uitgebalanceerd dieet. Vooral geliefd om hun knapperige textuur en lichtzoete smaak, ze kunnen worden verwerkt in een groot aantal recepten en zijn op vele manieren te bereiden om aan te sluiten bij allerlei smaken en voorkeuren. Ze kunnen gestoomd of gebakken worden als bijgerecht, of gemengd met andere groenten in roerbakgerechten, soepen en stoofschotels.
U kunt lage boontjes ook als hoofdingrediënt gebruiken in vegetarische en veganistische gerechten, en als alternatief voor pasta of noedels in Aziatische gerechten zoals roerbaknoedels of rijstkommen.
Sperzieboontjes zijn rijk aan voedingsstoffen. Ze bevatten veel essentiële vitamines en mineralen zoals vitamine C, vitamine A, kalium, ijzer en calcium. Ze zijn een belangrijke bron van voedingsvezels, die kunnen helpen bij het reguleren van de spijsvertering en het behoud van een voldaan gevoel. Vezels helpen bij het reguleren van de darmtransit en het voorkomen van constipatie. Ze kunnen ook helpen bij het verlagen van cholesterol en het stabiel houden van de bloedsuikerspiegel.
Lage boontjes bevatten ook veel water. Ze zijn nuttig bij de handhaving van een goede hydratatie gedurende de dag. Voldoende hydratatie is belangrijk voor het behoud van een gezonde en stralende huid, het reguleren van de lichaamstemperatuur en het bevorderen van een goede doorbloeding.
Lage boontjes zijn laag in calorieën en vet, waardoor ze een cruciaal voedsel zijn voor degenen die hun gewicht willen handhaven of willen verliezen. Ze bevatten krachtige antioxidanten die helpen het lichaam te beschermen tegen vrije radicalen en chronische ziekten zoals hart- en vaatziekten, kanker en diabetes te voorkomen. Ze zijn een uitstekende optie voor vegetariërs en veganisten, omdat ze rijk zijn aan plantaardige eiwitten en alle essentiële aminozuren bevatten die nodig zijn voor een uitgebalanceerd dieet.
Naast hun rijke smaak en voedingswaarde, hebben lage sperziebonen nog veel meer voordelen. Ze zijn een milieuvriendelijk en duurzaam product met een lage ecologische voetafdruk. Ze kunnen worden geteeld zonder gebruik van schadelijke pesticiden of synthetische meststoffen. Door lokale en biologische lage boontjes te kopen, ondersteunt u lokale boeren en draagt u bij aan de duurzaamheid van ons milieu.
Lage boontjes zijn veelzijdig wat betreft hun seizoen. Hoewel ze vaak met de zomermaanden worden geassocieerd, zijn ze het hele jaar door verkrijgbaar en kunt u ze vers, bevroren of in blik kopen tegen betaalbare prijzen in de meeste supermarkten en versmarkten. Ze zijn dus een economische en toegankelijke voedingskeuze, ideaal voor wie gezond wil eten zonder veel geld uit te geven.
Tot slot zijn sperzieboontjes een uitstekende keuze voor zowel beginnende als ervaren tuiniers, en zelfs voor degenen zonder groene vingers, omdat ze heel gemakkelijk te kweken zijn.
