Komkommers: een ware goudmijn voor een overvloedige oogst!
Komkommers, echte schatten van de natuur, veranderen elke tuin in een oase van frisheid en vitaliteit. Dankzij hun sterke groeikracht floreren deze groenten, verwant aan augurken, moeiteloos en beloftevol, met een voortdurend overvloedige oogst. Ze vergen weinig onderhoud, maar geven in ruil een overvloed aan knapperige, dorstlessende groenten die perfect zijn voor zomerse maaltijden. Komkommers kweken is een dankbare ervaring voor elke tuinier, van beginner tot expert, en een echte goudmijn voor wie het meeste uit zijn moestuin wil halen.
Komkommers lijken op augurken en zijn eenvoudig te kweken in de tuin. Ze behoren tot de meest geconsumeerde groenten ter wereld en worden vaak gegeten in frisse salades en sandwiches. Ze hebben verrassende gezondheidsvoordelen en worden gebruikt in vele keukens wereldwijd.
In dit artikel zullen de tuiniers van Willemse kijken naar de oorsprong en ontdekking van deze fascinerende groente, de gezondheidsvoordelen van komkommers en het oogstproces.
Beschrijving en oorsprong van de komkommer
De komkommer (Cucumis sativus) is een eenjarige groente uit de komkommerfamilie. Komkommers worden al duizenden jaren geteeld en zijn waarschijnlijk afkomstig uit India of Centraal-Azië. Ze verspreidden zich snel naar Europa en waren al in de 2e eeuw voor Christus in gebruik. De Romeinen hielden ook van komkommers en stonden bekend om hun uitgebreide teelt.
In de 16e eeuw werd de komkommer in Engeland geïntroduceerd en het werd een vast onderdeel van de Britse keuken. Toch duurde het tot de 19e eeuw voordat ze commercieel werden geteeld in Europa. Tegenwoordig worden komkommers wereldwijd verbouwd en zijn ze een vast onderdeel van veel keukens.
Ontdek de verschillende soorten komkommers
Er zijn diverse soorten komkommers: de twee bekendste varianten in onze streken zijn de lange groene Engelse komkommer en de kortere met een matte, iets hobbelige schil.
De Geminicomkommer is een soort die rechtstreeks in de volle grond kan worden geplant, onder alle klimaten, in mei/juni. De oogstperiode loopt van juli tot september omdat de vruchten geleidelijk groeien. Voor augurken bevelen wij de F1 hybride soorten aan, zoals de Vert Petit de Paris om in te maken, de Vert Long de Chine en de Amélioré de Bourbonne.
Andere interessante varianten zijn onder andere de Japanse komkommer, die gekenmerkt wordt door groeven; de gele, kleinere en rondere citroenkomkommer. Er zijn nog veel meer soorten: de Tanjakomkommer is een vroege variant die tot ongeveer 35 cm lang kan worden bij rijpheid; de Keniaanse komkommer (Metulon), een zeldzame soort met een unieke vorm, de ronde Lemonkomkommer, enzovoort.
Hoe komkommers succesvol te planten
Teelt
Komkommers en augurken zijn zo eenvoudig te kweken dat het enige advies is om er niet te veel te planten! De ranken van deze planten spreiden zich over de grond en zorgen voor een overvloedige oogst. Ze worden eind mei in groepjes van drie zaden in een eierschaal met potgrond gezaaid. Onder een plastic tunnel op een warme, zonnige plek kunnen ze vanaf april worden gezaaid.
Komkommers en augurken moeten onder beschutting worden gezaaid. Als ze sterk genoeg zijn, kun je ze uitplanten in de volle grond. Voor komkommers moet er een meter ruimte tussen de rijen worden gelaten. Voor augurken volstaat 60 tot 80 cm. Er moet 30 cm tussen de komkommers op de rij worden gelaten en 20 cm voor de augurken. Bij het uitplanten kun je de grond bedekken met zwart plastic folie en de planten door een kruisvormige opening in het plastic plaatsen.
Komkommers laten zich gemakkelijk in onze tuinen kweken. Ze staan bekend om hun frisheid en aangename smaak, en jonge augurken in azijn verrijken vele gerechten. Augurken hebben ten minste een temperatuur van 13 tot 15°C nodig om te kiemen. De plant heeft ook warmte nodig, dus het is verstandig om een beschutte locatie te kiezen. De grond moet los, humusrijk en rijk aan voedingsstoffen zijn. Vanwege hun Aziatische afkomst hebben komkommers warmte en zon nodig. Onder de 13°C kunnen ze niet groeien. Ze zijn gevoelig voor kou en ook voor overmatige vochtigheid en vorst.
Net als pompoenen kunnen augurken prima groeien op een compost- of mesthoop. Vijftig tot zestig gram meststof per vierkante meter is voldoende als basisbemesting. Meerdere voedingen later kunnen de opbrengst nog verbeteren. De teelt van komkommer is relatief eenvoudig omdat de plant weinig eisen stelt. Het is daarom mogelijk om komkommers in elk type grond te planten, hoewel ze een losse, goed doorlatende grond verkiezen. Aarzel niet om wat compost of meststof toe te voegen bij de aanplant in het gat.
Het zaaien van komkommers in potjes kan al in maart onder warme beschutting. Zaai drie zaadjes per potje. Het uitplanten van de komkommer in de volle grond gebeurt vanaf de tweede helft van mei, waarbij alleen de best gevormde plant wordt behouden en de planten ongeveer 80 cm van elkaar worden geplant. Het is ook mogelijk om komkommers direct in de volle grond te zaaien vanaf mei, met drie of vier zaden per groepje en daarbij een beetje potgrond en meststof onderin het plantgat te strooien. Een tuiniersadvies: leg onder elk groepje zaden een paar brandnetelstengels die van nature stikstof vrijgeven, wat de groei van de komkommers bevordert. Zodra de bladeren verschijnen, behoud je alleen de best ontwikkelde plant.
De vakkundige adviezen van Willemse over onderhoud
Let op voor naaktslakken die verzot zijn op jonge komkommerplanten! Het onderhoud van de teelt bestaat uit het regelmatig water geven, vooral met lauwwarm water.
Nadat je de beste planten hebt geselecteerd, kun je overwegen om de plant te snoeien zodra deze vier bladeren heeft, naast de twee zaadlobben die uiteindelijk zullen verdwijnen. Aangezien komkommers van vochtig weer houden, is het belangrijk om de planten vooral in het begin van de teelt royaal water te geven. In plaats van grote hoeveelheden water in één keer te geven, is het beter om regelmatig water te geven, vooral voor de oudere komkommerrassen. Een teveel aan water kan de smaak van komkommers bitter maken. Gedurende de teelt bevelen we aan om brandnetelgier toe te voegen om de groei te bevorderen en de plant tegen ziektes te beschermen.
Komkommers zijn vatbaar voor bepaalde ziektes, met name echte meeldauw, een schimmel die zich manifesteert als een soort schimmel of lichte witte laag. Echte meeldauw wordt bevorderd door overmatige watergift op de bladeren en/of een te hoge luchtvochtigheid. Je kunt voorkomen dat de bladeren nat worden en voldoende ruimte tussen de komkommerplanten laten. Zodra echte meeldauw verschijnt, verwijder dan de aangetaste delen van de plant en verbrand indien nodig de aangetaste plekken voordat je de komkommers met een fungicide besproeit.
Makkelijk te kweken, komkommers zijn ideaal voor een zonnige plek in de moestuin.
De oogst van komkommers
Het oogsten van komkommers is een tijdrovende en arbeidsintensieve klus. Omdat komkommers klimplanten zijn, hebben ze ondersteuning nodig bij hun ontwikkeling. De tuinders van Willemse raden aan om trellissen of touwen te gebruiken om de planten te ondersteunen. Komkommers worden doorgaans geoogst wanneer de vruchten een lengte van ongeveer 15 tot 20 cm hebben bereikt. Kleiner geoogste komkommers hebben vaak een knapperigere textuur en zachtere smaak.
Pluk regelmatig om te voorkomen dat de vruchten te groot en bitter worden. Houd de planten goed in de gaten op tekenen van ziekte of insectenplagen. Je kunt komkommers met de hand oogsten of met speciale hulpmiddelen zoals komkommermessen.
Na het oogsten moeten komkommers gekoeld en droog worden bewaard om uitdroging en bederf te voorkomen.
De gezondheidsvoordelen van komkommers
Komkommers zijn een caloriearme groente vol gezonde voedingsstoffen. Ze zijn een uitstekende bron van essentiële vitamines en mineralen zoals vitamine K, vitamine C, kalium en magnesium. Daarnaast bevatten komkommers fytonutriënten zoals cucurbitacines en lignanen die ontstekingsremmende en antioxiderende eigenschappen hebben. Deze stoffen helpen het risico op chronische ziekten zoals hart- en vaatziekten, diabetes en sommige vormen van kanker te verminderen. Bovendien zijn komkommers uitstekend geschikt voor hydratatie vanwege hun hoge watergehalte. De komkommerschil bevat ook kiezelzuur, dat bijdraagt aan sterkere nagels en gezonder haar. De voordelen van komkommers reiken verder dan hun voedingswaarde. Ze kunnen ook helpen bij het kalmeren van vermoeide en gezwollen ogen. Door komkommerschijfjes op de ogen te leggen, verminder je ontsteking en wallen.
Welke andere moestuingroenten passen goed bij komkommers?
Komkommers combineren geweldig met andere moestuingroenten zoals dille, broccoli, bleekselderij, radijs, zonnebloemen, maïs en uien. Ze staan liever niet te dicht bij meloenen, aardappelen, tomaten en salie.
