Kenmerken
Esthetiek
Locatie
Pimpernel Purpurea voor een kleurrijke, natuurlijke tuin
Kenmerken en meerwaarde van Pimpernel Purpurea in de tuin
Pimpernel Purpurea is een vaste plant die vooral gewaardeerd wordt om haar luchtige bloei en natuurlijke uitstraling. De plant valt op door haar fijne groeiwijze en de talloze slanke stengels met kleine, donker getinte bloeiaren die boven het loof uitsteken. Hierdoor ontstaat een transparant effect in de border. U behoudt het zicht op achterliggende planten, terwijl u toch extra kleur en structuur toevoegt.
Deze plant wordt vaak gebruikt in natuurlijk ogende beplantingen, prairietuinen en moderne siertuinen waar men graag werkt met vaste planten die weinig onderhoud nodig hebben. Ze past goed bij een tuinontwerp dat het hele seizoen interessant moet zijn, zonder dat u er dagelijks mee bezig hoeft te zijn. Het is een goede keuze als u graag meer insecten aantrekt, want de bloei wordt doorgaans bezocht door bijen en andere nuttige bestuivers.
Wat Pimpernel Purpurea onderscheidt van veel andere borderplanten, is dat ze licht en sierlijk blijft, ook als de plant volgroeid is. Ze vormt geen zware, dichte pollen die de border snel doen dichtgroeien, maar blijft elegant en transparant. Daarmee is ze ideaal om structuur en hoogte aan te brengen tussen lager groeiende vaste planten en siergrassen.
Vorm, groeiwijze, hoogte en blad- en bloei-eigenschappen
De groeiwijze van Pimpernel Purpurea is opgaand, met meerdere rechtopstaande stengels die zich vanaf de basis vertakken. De plant vormt na enkele jaren een losse pol. Gemiddeld bereikt zij een volwassen hoogte van ongeveer 70 tot 100 cm, afhankelijk van standplaats, bodem en klimaat. In gunstige omstandigheden kan ze iets hoger worden, terwijl ze op drogere of armere grond wat compacter blijft. De breedte per plant ligt meestal rond de 40 tot 60 cm.
Het blad is doorgaans middelgroen tot frisgroen, met een relatief fijn en licht uiterlijk. De bladeren vormen een bescheiden basis waarboven de bloemstengels uitsteken. Daardoor oogt de plant nooit zwaar of massief. De bloeiaren zijn slank en langgerekt. De bloemen zelf zijn klein, maar verschijnen in grote aantallen op de stengels. De kleur ligt in de paarse tot purperrode tinten. Dit zorgt voor een mooi contrast met groene achtergronden en met licht bloeiende planten in de buurt.
De bloeitijd ligt, afhankelijk van het klimaat, grofweg in de zomer en kan zich soms uitstrekken tot in de nazomer wanneer de omstandigheden gunstig zijn. De exacte duur van de bloei kan variëren met weer en bodemtype. In een goed doorlatende, niet te droge grond en bij voldoende zonlicht mag u rekenen op een langere, regelmatige bloeiperiode. Na de bloei behouden de uitgebloeide aren nog enige sierwaarde, zeker in natuurlijk ogende tuinen.
Standplaats, bodem en aanplant: zo geeft u Pimpernel Purpurea een goede start
Voor een gezond en aantrekkelijk resultaat kiest u bij voorkeur een zonnige standplaats of lichte halfschaduw. Hoe meer zon de plant krijgt, hoe rijker en steviger de bloei doorgaans zal zijn. In de volle schaduw blijft de plant te zwak en zal de bloei tegenvallen, dus dat is af te raden. Een open plek in de border, langs een pad of tussen siergrassen is ideaal.
De bodem mag niet langdurig nat blijven. Goed doorlatende grond is belangrijk om wortelrot te vermijden. Op zware klei is het verstandig om vooraf te verbeteren met grof zand en organisch materiaal. Op zeer arme zandgrond is het nuttig om wat goed verteerde compost in te werken zodat de jonge planten makkelijker aanslaan. Een neutrale tot licht kalkhoudende grond is doorgaans geschikt. Wanneer uw tuinbodem sterk afwijkt, is het verstandig eerst op een kleiner vlak te testen hoe de plant zich gedraagt, voordat u grote aantallen aanplant.
Plant bij voorkeur in het voorjaar of vroege herfst. In het voorjaar heeft de plant een volledig groeiseizoen om te wortelen voordat de winter begint. In het najaar is de bodem vaak nog warm en vochtig, wat de inworteling bevordert. Geef tijdens de eerste weken na aanplant regelmatig water, zeker bij droog weer. Zodra u merkt dat er nieuwe scheuten verschijnen en de plant stevig staat, kunt u de watergift langzaam afbouwen.
Bij het uitplanten is een plantafstand van ongeveer 35 tot 40 cm een goede richtlijn. Zo hebben de planten de ruimte om uit te groeien zonder elkaar te verdringen. Voor een vollere beplanting kunt u dichter planten, maar houd er dan rekening mee dat u na enkele jaren mogelijk moet delen of verplaatsen om concurrentie te beperken.
Onderhoud, winterhardheid, droogtetolerantie en gezondheid
Pimpernel Purpurea geldt over het algemeen als redelijk winterhard in onze streken. In een normaal Nederlandse of Belgische winter zou de plant zonder problemen moeten terugkomen. Bij zeer strenge vorst, vooral in combinatie met natte bodem, is enige bescherming echter zinvol. In een koud en nat gebied kan een lichte mulchlaag van bladeren of compost rond de voet helpen om de wortelzone te beschermen. Let er wel op dat de basis van de stengels niet volledig wordt afgedekt, om verstikking en rotting te voorkomen.
De droogtetolerantie is gemiddeld tot redelijk goed, zodra de plant volledig is ingeworteld. Korte droge periodes worden doorgaans goed verdragen, zeker op een niet te arme bodem. Langdurige, extreme droogte kan echter leiden tot een minder uitbundige bloei en vroegtijdige terugval van het blad. In zo'n situatie is het raadzaam af en toe diep water te geven, liever één keer goed dan heel vaak oppervlakkig. Zo stimuleert u de wortels om dieper te groeien.
Qua onderhoud is de plant relatief eenvoudig. In het voorjaar, rond eind februari of begin maart, kunt u de oude stengels tot vlak boven de grond afknippen. Dit maakt ruimte voor de nieuwe scheuten en houdt de border netjes. Eventueel kunt u tijdens de bloeiperiode uitgebloeide aren verwijderen om de plant compacter te houden, maar in een natuurlijk beplantingsplan is dat niet per se nodig. Wilt u de plant verjongen of delen, dan is het voorjaar of het vroege najaar daarvoor de meest geschikte periode.
Over het algemeen staat deze soort bekend als behoorlijk sterk. Ze heeft meestal weinig last van gangbare plagen en ziekten, mits de standplaats klopt. Een te natte voet kan schimmelproblemen uitlokken, terwijl een te schaduwrijke plek voor slappe, liggende stengels kan zorgen. Merkt u dergelijke problemen, kijk dan eerst kritisch naar waterhuishouding en lichtinval voordat u naar bestrijdingsmiddelen grijpt. Een kleine verplaatsing binnen de tuin kan al een groot verschil maken.
Toepassingen, plantcombinaties en verwachtingen over meerdere seizoenen
Pimpernel Purpurea komt het best tot haar recht in een border waarin u werkt met lagen: vooraan lagere vaste planten, in het midden deze soort, en achteraan hogere siergrassen of heesters. Dankzij haar transparante bloeiaren kan ze mooi weven tussen andere planten, zonder hen te overheersen. In een prairiestijl of natuurlijke beplanting is zij een interessante partner voor luchtige siergrassen, zoals middelhoge miscanthus- of panicumsoorten, en vaste planten met eenvoudige bloemvormen.
Ook in combinatie met vaste planten in zachte tinten, zoals lichtroze, wit of bleekgeel, ontstaat een rustig geheel waarbij de purperrode bloeiaren voor diepte in de border zorgen. U kunt daarbij denken aan bijvoorbeeld margriet-achtige planten, rechtopstaande salvia's of andere zonminnende soorten die niet te grof van blad zijn. Te forse of grofbladige planten vlak naast deze pimpernel kunnen het fijne karakter wat overheersen, dus kies bij voorkeur voor medespelers met een vergelijkbare sierlijke structuur.
In potten is gebruik mogelijk, maar dan is een ruime, diepe pot met goede drainage noodzakelijk. De grond in pot droogt sneller uit dan in volle grond, dus regelmatig water geven in de zomer is dan essentieel. Verder heeft de plant in pot extra bescherming nodig tegen strenge vorst, bijvoorbeeld door de pot tegen een beschutte muur te plaatsen of tijdelijk in een koele, vorstvrije ruimte onder te brengen wanneer extreem lage temperaturen worden voorspeld.
Over het seizoen heen mag u het volgende verwachten: in het voorjaar verschijnt fris nieuw blad in compacte rozetten. Naarmate de temperatuur stijgt, ontwikkelen zich de bloemstengels. In de zomer toont de plant haar kenmerkende bloeiaren, die gedurende meerdere weken tot maanden voor kleur en structuur zorgen. In de nazomer en vroege herfst kan de plant geleidelijk teruglopen, terwijl de aren nog een droogboeketachtig effect geven. In de winter sterven de bovengrondse delen af. U kunt de oude stengels laten staan voor extra winterstructuur en beschutting voor insecten, en ze pas in het vroege voorjaar afknippen.
Wie op zoek is naar een vaste plant die licht, sierlijk en toch eenvoudig in onderhoud is, vindt in Pimpernel Purpurea een betrouwbare keuze. Met de juiste standplaats, een goed doorlatende bodem en beperkt maar gericht onderhoud heeft u jarenlang plezier van deze subtiele, maar duidelijk aanwezige verschijning in uw tuin.
