Kenmerken
Esthetiek
Vlambloem Uspech
Kenmerken en nut van Vlambloem Uspech in de tuin
Vlambloem Uspech is een vaste plant die vooral gekozen wordt voor haar rijke bloei en betrouwbare groei. Ze wordt meestal ingezet in de siertuin, in borders of in groepen langs paden. Tuiniers waarderen deze plant omdat ze relatief eenvoudig te verzorgen is en jaar na jaar terugkomt, mits ze op een geschikte plek staat. Ze trekt bovendien veel bijen en andere nuttige insecten aan, wat bijdraagt aan een levendige en gezonde tuin.
De plant behoort tot de groep phloxen die bekendstaan om hun opvallende bloempluimen. Hoewel exacte kleur en bloeivorm per variëteit kunnen verschillen, kunt u bij deze soort rekenen op compacte schermen met talrijke kleine bloemen. De bloei is meestal zomers, met een piek ergens tussen begin en late zomer. De plant vormt zo een duidelijke blikvanger in de border, zonder dat u daar dagelijks veel werk aan heeft.
Een belangrijk nut van deze phlox is de mogelijkheid om lege plekken in de border op te vullen met een vaste, betrouwbare bloeier. U kunt de plant combineren met vaste planten die een ander bloeimoment hebben, zodat uw border niet in één keer is uitgebloeid. Denk bijvoorbeeld aan vroege voorjaarsbloeiers ervoor en laatbloeiende siergrassen of herfstanemonen erachter. Zo creëert u een beplanting die langere tijd interessant blijft.
Deze soort is ook geschikt voor tuiniers die graag snijbloemen uit eigen tuin halen. De stevige stelen lenen zich in veel gevallen goed voor de vaas. Knip bij voorkeur 's morgens vroeg met een schoon en scherp mes of snoeischaar. Zet de stelen direct in lauw water, dan geniet u langer van de bloemen binnenshuis. Door regelmatig te knippen, stimuleert u de plant vaak om nieuwe bloemstelen te vormen.
Vorm, groeiwijze en afmetingen op volwassen leeftijd
Uspech groeit in een rechtopstaande, bossige vorm. De stengels komen vanuit de basis omhoog en vertakken zich beperkt, waardoor de plant een vrij nette, verticale structuur heeft. Deze groeiwijze maakt haar bijzonder bruikbaar voor de middenzone van een border: hoog genoeg om op te vallen, maar niet zo hoog dat de plant vooraan alles aan het zicht onttrekt.
Omdat er over deze specifieke variëteit geen volledig eenduidige technische gegevens beschikbaar zijn, is het verstandig om uit te gaan van de gemiddelde maten van vergelijkbare phloxen. U mag ongeveer rekenen op een volwassen hoogte tussen 60 en 90 centimeter, met een breedte van ongeveer 40 tot 60 centimeter per pol. Plant u meerdere exemplaren bij elkaar, dan groeien ze na enkele jaren vaak aaneen tot een bredere groep die de bodem redelijk goed afdekt.
Het blad is doorgaans langwerpig tot lancetvormig en staat in tegenoverstaande paren aan de stengel. De kleur varieert van frisgroen tot middengroen. Het blad vormt een dicht pakket rond de stengels, waardoor er weinig kale stukken zichtbaar blijven. Dit geeft de plant een volle aanblik, ook als ze nog niet in bloei staat. Wel is het verstandig voldoende lucht tussen de planten te laten, om te voorkomen dat het blad lang nat blijft na regen of sproeien.
U kunt de groei bewust sturen door bij het planten al rekening te houden met de uiteindelijke omvang. Zet jonge planten niet te dicht op elkaar; een plantafstand van ongeveer 35 tot 40 centimeter is meestal een veilige keuze. Zo krijgen de wortels ruimte om zich te ontwikkelen en vermindert u het risico op schimmelproblemen. In de eerste twee jaar groeit de plant vooral in de breedte en wortelt hij dieper, daarna ziet u doorgaans een stabielere, vollere bloei.
Standplaats, bodem en aanplant voor een geslaagde start
Deze phlox staat het liefst op een plek met volle zon tot lichte halfschaduw. In de volle zon zal de bloei meestal rijker zijn, maar de bodem mag daar niet te droog worden. In lichte halfschaduw blijft de bloemkleur vaak wat frisser, zeker tijdens warme zomers. Vermijd diepe schaduw, want dan wordt de plant snel lang en slungelig en neemt de bloeirijkheid af.
Wat de bodem betreft, doet Uspech het goed in een voedzame, humusrijke en matig vochtige grond. Een neutrale tot licht zure pH is meestal ideaal. Zware, zeer natte kleigrond geeft risico op rotten van de wortels, vooral in de winter. Zandgrond droogt daarentegen vaak te snel uit. In beide gevallen kunt u veel winnen door voor het planten goed te verbeteren met compost of goed verteerde stalmest. Dit verhoogt het humusgehalte en verbetert zowel waterafvoer als waterbuffering.
Bij de aanplant is het aan te raden de planten in het voorjaar of het vroege najaar de grond in te zetten. Graaf een plantgat dat iets groter is dan de kluit, maak de bodem los en werk wat organische mest of compost door de grond. Zet de plant op dezelfde diepte als in de pot, vul aan en druk de aarde licht aan. Geef daarna royaal water, zodat de wortels goed contact maken met de omliggende grond.
Voor een border met meerdere phloxen kunt u beter enkele grotere groepen vormen dan overal losse planten verspreiden. Groepen van drie tot vijf exemplaren geven een rustiger beeld en vallen optisch sterker op. Houd bij het plannen van de beplanting rekening met luchtcirculatie. Laat tussen de groepen van andere vaste planten voldoende ruimte, zodat wind vrij door de beplanting kan waaien en blad en bloemen sneller opdrogen na regen.
Verzorging per seizoen, waterbehoefte en winterhardheid
De verzorging van deze vlambloem is goed te overzien, maar regelmaat maakt veel verschil. In het voorjaar, wanneer de eerste scheuten verschijnen, kunt u een handvol organische mest rond de plant strooien. Werk dit licht in de bovenlaag van de grond en geef daarna water. Zo ondersteunt u een krachtige nieuwe groei en een goede knopvorming voor het seizoen.
In de zomer is water geven de belangrijkste taak, zeker bij aanhoudende droogte. De plant verdraagt geen langdurige, kurkdroge grond, vooral niet in de periode waarin knoppen en bloemen zich ontwikkelen. Probeer de grond licht vochtig te houden, zonder dat er plassen blijven staan. Geef liever af en toe een flinke gietbeurt dan elke dag een klein scheutje. Sproei bij voorkeur aan de voet van de plant en niet over het blad, om schimmelziekten te beperken.
Wat winterhardheid betreft, mag u er in de meeste Nederlandse tuinen van uitgaan dat de plant de winter goed doorstaat. Bij extreme kou in combinatie met natte grond kunnen wortels toch schade oplopen. In streken met zeer strenge vorst of in open, winderige tuinen kunt u na de herfst de voet van de plant licht afdekken met een laagje bladmulch of compost. Dit beschermt niet alleen tegen kou, maar verbetert op termijn ook de bodemstructuur.
In de herfst, nadat de bloei voorbij is en het blad vergeelt, kunt u de stengels tot ongeveer tien centimeter boven de grond terugknippen. Ruim het afgeknipte materiaal op en gooi dit weg of op een goed werkende composthoop. Laat zieke delen niet op de bodem liggen, om besmetting in het volgende seizoen te voorkomen. Controleer direct of er geen verdroogde onkruiden tussen de pol zijn achtergebleven; zo start de plant schoner in het voorjaar.
Deze vaste plant heeft over het algemeen een redelijke droogtetolerantie zodra hij goed is ingeworteld, maar blijft geen woestijnplant. Een paar droge dagen zijn geen probleem, een langdurige droge periode kan leiden tot minder bloemen of eerder afstervend blad. In zeer hete zomers is een mulchlaag van schors, blad of fijne houtsnippers rond de voet nuttig. Die helpt het vocht langer vast te houden en beperkt schommelingen in de bodemtemperatuur.
Ziekteresistentie, combinaties en verwachtingen op lange termijn
Phloxen kunnen in sommige omstandigheden gevoelig zijn voor meeldauw, vooral in warme, droge periodes waarin de luchtvochtigheid hoog is en de beplanting dicht op elkaar staat. Uspech wordt doorgaans als redelijk sterk beschouwd, maar geen enkele plant is volledig ongevoelig. U beperkt het risico aanzienlijk door de standplaats zorgvuldig te kiezen: veel licht, voldoende luchtcirculatie en een gelijkmatige watergift aan de voet van de plant. Vermijd langdurige droogte gevolgd door overvloedig sproeien over het blad.
Inspecteer de planten regelmatig tijdens de groeiperiode. Ziet u beginnende witte, poederachtige vlekjes op het blad, knip dan de aangetaste delen weg en zorg voor betere luchtcirculatie. In zware gevallen kunt u overwegen de plant in het vroege voorjaar te delen en de pol te verjongen. Zo ontstaat een vitalere groei. Deel bij voorkeur om de paar jaar, zodat de kern van de pol niet te oud en dicht wordt.
Voor combinaties in de border is Uspech goed te combineren met vaste planten die een vergelijkbare standplaats wensen: zonnig tot licht beschaduwd en een voedzame, niet te droge grond. Denk aan salvia, ridderspoor, vrouwelijke mantel, rudbeckia of siergrassen met een luchtige bloeiwijze. Zet hogere soorten achter de phlox en lagere bodembedekkers vooraan. Zo blijft de plant goed zichtbaar en krijgt ze licht langs alle kanten.
In een gemengde border kunt u de bloei verlengen door verschillende phloxvariëteiten met elkaar te combineren, mits er voldoende afstand tussen de planten is. Kies bijvoorbeeld een vroeg bloeiende soort vooraan en een iets later bloeiende soort verder naar achteren. Houd wel rekening met voldoende ruimte, zodat elke variëteit zich volledig kan ontwikkelen zonder verdringing. Op deze manier bouwt u een gevarieerde, maar toch samenhangende beplanting op.
Op de lange termijn kunt u van deze plant verwachten dat zij, bij correcte standplaats en verzorging, vele jaren mee kan gaan. De pol wordt geleidelijk groter en voller. Wordt de plant te dicht of neemt de bloeirijkheid af, deel haar dan in het vroege voorjaar of direct na de bloei. Graaf de pol op, verdeel hem in enkele stevige delen met voldoende wortels en herplant de stukken direct. Geef goed water na het planten. Zo houdt u de groei krachtig en de bloei betrouwbaar, seizoen na seizoen.
