Asperges: een veelzijdige groente die op verschillende manieren kan worden bereid
Asperges, een smakelijke en voedzame groente, geven een verfijnde touch aan elke moestuin. Dankzij hun variatie passen ze perfect bij andere gewassen. Het kweken van asperges uit zaad biedt de kans om kennis te maken met unieke variëteiten, afhankelijk van je voorkeur. Ze zijn eenvoudig te bereiden en smaken heerlijk rauw, gekookt, gegrild of geroosterd. Door verschillende soorten te kweken, brengt elke aspergeoogst een nieuwe smaaksensatie, waardoor je seizoen na seizoen je keuken verrijkt.
De asperge is een heerlijke, voedzame groente die verkrijgbaar is in diverse varianten, afhankelijk van de gekweekte soort. Ze is rijk aan vitaminen en mineralen en een uitstekende aanvulling op elk gezond dieet. Of je nu asperges kweekt in een familietuin of op een grote boerderij, het is een uitdagende en winstgevende onderneming voor elke tuinier. Volg de basisrichtlijnen voor aanplant en onderhoud van Willemse kwekers en geniet van een heerlijke oogst.
Wat is asperge?
De asperge is een groene of witte cilindrische groente met een licht uitlopende kop. Deze kruidachtige plant behoort tot de aspergefamilie. Ze kan een hoogte bereiken van ongeveer 1,5 meter.
Asperges zijn veelzijdig en kunnen op verschillende manieren worden bereid, zoals gekookt, in de oven, gebakken of als ingrediënt in soep, salades, risotto of bijgerechten. Ze hebben een lichtzoete en unieke smaak, die vaak wordt omschreven als kruidig of licht bitter. De stengels zijn het eetbare deel van de groente en worden geoogst voordat de bladeren volledig zijn ontwikkeld. De stelen variëren in grootte en kleur, afhankelijk van de gekweekte variëteit.
Een stukje geschiedenis: van het Romeinse rijk tot vandaag!
Asperges worden al sinds de oudheid gegeten. De eerste wilde asperges werden meer dan 2.000 jaar geleden geplukt in Griekenland en Egypte. De Romeinen waren grote liefhebbers van asperges en begonnen geselecteerde varianten van wilde planten te kweken. Tijdens de Middeleeuwen verspreidde de asperge zich in Europa en werd beschouwd als een luxevoedsel.
Tegenwoordig worden asperges geteeld in veel delen van de wereld, waaronder Europa, Noord-Amerika en Azië.
De verschillende soorten asperges in de wereld
Er bestaan verschillende soorten asperges die gewaardeerd worden voor hun smaak en voedingswaarde. De belangrijkste types zijn:
- 1. Asparagus officinalis: Dit is de meest voorkomende soort asperge die je meestal op markten vindt. Oorspronkelijk afkomstig uit Europa en Azië, wordt ze wereldwijd gekweekt. De groene en witte asperges die we eten, behoren tot deze soort.
- 2. Asparagus racemosus: Ook wel bekend als wilde asperge, afkomstig uit India, Oost-Afrika en delen van de Himalaya. Ze wordt gebruikt in de traditionele ayurvedische geneeskunde vanwege haar medicinale eigenschappen.
- 3. Asparagus schoberioides: Afkomstig uit China en Mongolië, wordt deze soort gebruikt in de traditionele Chinese geneeskunde voor de behandeling van aandoeningen zoals hoest en astma. De stengels van deze soort zijn dunner en delicater dan die van Asparagus officinalis.
Zelfs binnen de soort Asparagus officinalis zijn er verschillende gekweekte variëteiten met verschillen in kleur, textuur en smaak. Enkele voorbeelden zijn:
Groene asperge: Deze veelvoorkomende variant heeft een kenmerkende groene kleur. Ze wordt geoogst voordat de toppen uit de grond komen, wat een malse en knapperige stengel oplevert.
Witte asperge: Deze wordt afgedekt met aarde om verkleuring te voorkomen. Ze is zachter dan groene asperges en wordt vaak geserveerd met hollandaisesaus.
Paarse asperge: Deze variant wordt later geoogst dan de groene asperge, wat een paarse kleur geeft. Ze heeft een lichtzoete smaak en wordt vaak gebruikt in gastronomische gerechten.
Wilde asperge: Ze is dunner dan gekweekte asperge en heeft een sterkere bitterheid, maar wordt zeer gewaardeerd om haar unieke smaak. Ze groeit van nature in bossen en weiden.
Er zijn ook andere soorten asperges, zoals Asparagus falcatus, Asparagus plumosus en Asparagus setaceus, maar deze worden meestal gekweekt voor hun decoratieve bladgroen in plaats van voor consumptie.
Onderscheid de teeltwijze, het onderhoud en de oogst van asperges
Voorbereiding en plantfase :
De aspergeteelt is zeer productief als deze onder goede omstandigheden wordt uitgevoerd. Lichte tot matige bodems geven de beste opbrengsten voor deze teelt. Meestal worden asperges als klauw geleverd, wat tijd bespaart voor tuiniers, aangezien het 18 maanden duurt om planten te produceren. De voorbereiding van de grond moet in de herfst worden gedaan, voordat men begint met planten. Het is belangrijk om 600 kg volledig verteerde boerderijcompost in de bodem te mengen en geen verse compost te gebruiken. Voor bemesting gedurende het onderhoud gebruiken we elk najaar 300 kg bemesting per are gedurende 3 jaar. Vervolgens wordt deze bemesting afgewisseld met aanvullende bemesting 10-10-10 om het jaar. Het is ook beter om asperges in noord-zuidrichting te planten, zodat ze optimaal van zonlicht genieten. Je kunt jonge planten of klauwen gebruiken voor de aanplant, maar meestal is het gemakkelijker om jonge planten te kopen. De afstand tussen de zaailingen is ongeveer 80-100 cm.
De aanplant van asperges begint in april met het maken van greppels van minstens 40 cm diep die bedekt worden met compost, potgrond of turf. Vervolgens plant je de jonge plantjes in de greppels. De geul wordt met grond bedekt en het eerste jaar iets verhoogd en daarna meer. Asperges kunnen alleen geoogst worden van mei tot 24 juni van het tweede jaar. Om de plant niet te verzwakken, raadt men aan niet te oogsten voordat de scheuten door de grond zijn. Je zou de toppen en witte stengels moeten oogsten.
Van februari tot maart moeten er greppels om de 40 cm getrokken worden op een goed losgemaakte bodem en moet de aarde links en rechts worden gegooid om ruggen tussen de greppels te vormen. Vervolgens markeer je de positie van de plant met stokjes die elke meter op de greppels uit elkaar liggen. Op de locatie van elke stok moet een gat worden gegraven in de bodem van de vacht. De bodem bevat een klein hoopje aarde voor een goede plaatsing van de wortels tijdens de aanplant.
Onderhoud :
Asperges hebben extra zorg nodig gedurende de eerste twee jaar na het planten. In deze periode moet je de planten regelmatig water geven om hun wortels te helpen ontwikkelen. Willemse deskundigen adviseren ook om alle aspergescheuten die het eerste jaar verschijnen te verwijderen om de wortelontwikkeling te bevorderen.
Asperges hebben de belangrijkste voedingsstoffen kalk en fosforzuur nodig om goed te groeien. Fosfaat verspreidt zich niet veel, dus het moet dicht bij de wortels worden toegevoegd bij het aanplanten. In tegenstelling tot witte asperges worden groene asperges blootgesteld en op 20 cm boven de grond geoogst. De smaak van groene asperges is niet zo delicaat als die van witte asperges, noch zo bitter als die van paarse asperges.
De verzorging van asperges omvat ook bescherming tegen ziektes en plagen. De veelvoorkomende ziektes die asperges treffen zijn roest, wortelrot, puntensmort en zachte rot. Veelvoorkomende plagen zijn de coloradokever, rupsen, mijten en nematoden.
Om ziektes te voorkomen, raden we aan dode stengels en gevallen bladeren te verwijderen, evenals onkruid en plantenresten. Wisselteelt en bodemontsmetting helpen ook om ziektes te vermijden. Natuurlijke pesticiden zoals pyrethrum kunnen worden gebruikt voor de bestrijding van plagen. Volg de instructies van de fabrikant goed en gebruik het met mate om resistentie van insecten te voorkomen.
Aan het einde van het seizoen moeten de stengels bij de grond worden afgesneden en de bladeren worden verwijderd. Asperges moeten van een laag mulch worden voorzien om ze te beschermen tegen de koude temperaturen in de winter.
Oogst :
De eerste oogst van asperges kan in het voorjaar van het tweede jaar na het planten plaatsvinden. De stengels moeten worden geoogst door het zachtste deel van de stengel, net boven de grond, af te snijden. Het oogsten moet na ongeveer acht weken stoppen zodat de planten zich kunnen herstellen en voedingsstoffen kunnen opslaan voor het volgende seizoen.
Hoewel het kweken van asperges ingewikkeld lijkt, is het vrij eenvoudig als je de basisprincipes van aanplant en onderhoud volgt. Asperges groeien het beste in een zonnige, lichte tot gemiddelde bodem. Asperges worden vaak als klauwen verkocht om tijd te besparen, maar ze kunnen ook uit zaad worden gekweekt.
Ontdek de vele gezondheidsvoordelen van asperges
Asperges zijn rijk aan voedingsstoffen en bieden verschillende gezondheidsvoordelen. Ze bevatten veel vitamines zoals A, C, E, K en van de B-groep, en ook mineralen zoals ijzer, calcium, kalium en magnesium. Daarnaast zijn ze een bron van vezels en antioxidanten.
Naast voeding worden asperges in de traditionele geneeskunde gebruikt vanwege hun diuretische eigenschappen en bij de behandeling van urineweginfecties. Ze zijn ook gunstig voor de spijsvertering en helpen bij het behouden van een stabiele bloedsuikerspiegel.
Let er wel op dat het koken van asperges hun voedingswaarden kan beïnvloeden. Daarom raden we aan ze lichtjes te stomen of rauw te eten om optimaal te profiteren van hun gezondheidsvoordelen.
