Aardbeiboom

De aardbeiboom, een sierlijke fruitstruik

In de wereld van de Arbutus is de aardbeiboom een populaire keuze voor iedereen die een uitzonderlijke toevoeging aan zijn tuin wil doen. Deze plant, beter bekend als de aardbeiboom, heeft een natuurlijke elegantie met een weelderig bladerdek. De rode, smakelijke en decoratieve vruchten zijn een feest voor zowel de smaakpapillen als de ogen. Door te kiezen voor de aardbeiboom, creëer je een aantrekkelijk tuinlandschap het hele jaar door, waarin schoonheid en productiviteit samenkomen.

De aardbeiboom, ook wel Arbutus genoemd, is een wintergroene sierstruik die alle aandacht trekt. Tuiniers van alle niveaus worden aangetrokken door zijn unieke bloeiwijze, vooral door de kleine klokvormige bloemetjes. Afkomstig uit het westelijke Middellandse Zeegebied en de Atlantische kust, groeit deze plant van nature op siliciumhoudende grond. Een bijzondere eigenschap is dat hij bloeit terwijl de vruchten rijpen. De vruchten zijn oranje en daarna rood en bestaan uit vlezige, stekelige bessen.

Wat zijn de speciale kenmerken van deze struik?

De aardbeiboom is een veel vertakte struik die vaak voorkomt in de garrigue. Met zijn dichte, diepgroene, wintergroene bladerdek verspreidt hij een delicate bloei van witte of roze klokjes. Zijn eetbare, rode en vlezige vruchten doen denken aan aardbeien en verschijnen doorgaans van oktober tot december. Ze komen voort uit de bloei van het voorgaande jaar en verschijnen tegelijkertijd met de bloemen.

Bovendien heeft de aardbeiboom een bossige groei en is vaak meerstammig (dat wil zeggen meerdere stammen) en kan hij een hoogte bereiken van 2 tot 10 meter. Deze mediterrane struik is zeer gemakkelijk te kweken. Hij is bestand tegen kou en droogte en past zich moeiteloos aan de meeste tuinen aan.

De fruitproductie van aardbeibomen varieert afhankelijk van de variëteit. Ze produceren allemaal aardbeien in de vorm van vlezige bessen met een schil bedekt met kleine stekeltjes. De vruchten kunnen in september, oktober of november geoogst worden. Het vruchtvlees is wit en meelachtig, met een licht zure en zoete smaak. Ze kunnen direct van de boom gegeten worden, of verwerkt worden tot jam, compote of zelfs likeur.

Welke variëteiten kiezen en welke planten combineren met de aardbeiboom?

Als je plannen hebt voor een terras of balkon, raden de tuinexperts van Willemse aan om te kiezen voor een compacte variëteit van de aardbeiboom die geschikt is voor potcultuur. De Arbutus unedo is een kleine mediterrane boom met donkergroen blad die rode vruchten produceert die lijken op aardbeien, maar zonder de aardbeiensmaak.

Arbutus unedo Compacta blijft binnen een hoogte van drie meter en heeft een overvloedige witte bloei die veel vruchten geeft. 'Rubra' en 'Atlantic' zijn nog compactere variëteiten die goed passen in kleine ruimtes en voor potcultuur geschikt zijn. De Arbutus unedo Rubra heeft een speciaal decoratieve roze bloei. De 'Atlantic'-variëteit wordt gewaardeerd om zijn grote vruchten met een doorsnede van wel 4 centimeter.

Liefhebbers van originele planten zullen zich aangetrokken voelen tot de aardbeibomen met roze bloesem, zoals de Arbutus unedo ‘Minlily’ cov met zijn prachtige roze bloemen. Deze dwergstruik heeft een fraai bruinig-paarse schors en jonge rood getinte takken. Zijn bloemen zijn lichtroze bij opening en bleken in de herfst.

Arbutus andrachne is een soort aardbeiboom met een unieke lentebloei van lange trossen witte bloemen.

Arbutus menziesii, oftewel de Californische aardbeiboom, heeft trossen zuiverwitte bloemen die prachtig afsteken tegen het gebladerte, vooral in de maand mei.

Arbutus menziesii staat bekend om zijn overvloedige vruchtvorming en Arbutus andrachne om zijn felrode, zeer decoratieve vruchten.

Arbutus unedo 'Elfin King' is een compacte variëteit van Arbutus andrachne. Hij heeft een witte lentebloei en produceert eetbare rode vruchten.

Arbutus x 'Marina' is een hybride tussen Arbutus unedo en Arbutus andrachne. Hij biedt een roze bloei en eetbare rode vruchten.

Arbutus x 'Scarlet Torch' is een compacte variëteit van Arbutus unedo, met witte bloei en eetbare rode vruchten.

Elke van deze soorten en cultivars biedt unieke voordelen en kan worden gekozen op basis van de specifieke eisen van de tuinier en de teeltomstandigheden.

Wat moet je weten over welke soort aardbeiboom je in welke tuin plant?

Aardbeibomen zijn niet allemaal gelijk als het gaat om droogte- en vorstbestendigheid. Sommige soorten hebben een grote winterhardheid en zeer weinig waterbehoefte, zoals unedo ‘Rubra’, andrachne of andrachnoides, een hybride van deze twee soorten. Deze variëteiten voelen zich thuis in een mediterrane tuin, in een border met Agapanthus, Cistus of Polygala.

Aardbeibomen die zich sterk ontwikkelen, zoals andrachne, andrachnoides of menziesii, kunnen solitair worden geplant en fungeren als het middelpunt van uw tuinontwerp. Ze kunnen ook in een haag worden gebruikt naast bloeiende struiken zoals seringen, Buddleia of hibiscus.

Aardbeibomen kunnen zowel in een tuin, in een haag, in een border, als solitair op een terras of balkon, of in een grote pot worden toegepast. Ze zijn een van de weinige struiken die kunnen floreren in een dennenbos en aan de kust.

De aardbeiboom planten

De aardbeiboom komt oorspronkelijk uit Mexico en houdt van milde klimaten en gunstige herfsten die een goede vruchtvorming bevorderen. Hij groeit van nature op siliciumhoudende bodems, maar kan ook licht kalkrijke gronden verdragen. Plant je aardbeiboom in de zon of halfschaduw, in een goed doorlatende, voedzame, licht zure grond, beschut tegen koude winden.

Voor potcultuur gebruik je een licht mengsel op basis van tuinaarde, rododendron- of zandgrond. Als je meerdere aardbeibomen plant, houd dan minimaal een meter afstand tussen elke plant voor een goede ontwikkeling.

De trage groei zorgt ervoor dat hij honderden jaren kan overleven!

Hoe onderhoud je de aardbeiboom goed?

Snoeien is gunstig voor je toekomstige aardbeienoogst. Gebruik in pot een licht substraat op basis van tuinaarde, rododendrongrond of zand. Behalve tijdens het eerste plantjaar zijn gietbeurten overbodig voor struiken in volle grond. Snoeien kan in de herfst of lente om haagvormen te realiseren. Behalve Arbutus andrachne, die in de eerste jaren winterbescherming nodig heeft, zijn aardbeibomen vanwege hun winterhardheid bestand tegen vorst.

Met de adviezen van Willemse-experts kan je elke herfst genieten van een overvloedige oogst aardbeien, voor je eigen plezier of om te delen met vrienden en familie.

De oogst en het gebruik van aardbeien

De oogst van aardbeien vindt plaats als de vruchten rijp zijn, meestal tussen oktober en december. Belangrijk om te weten: de vruchten van de aardbeiboom zijn kwetsbaar en moeten voorzichtig worden behandeld om schade te voorkomen. Ze zijn helderrood en vlezig, met een schil bedekt met kleine stekelige structuren. Ze laten gemakkelijk los van de struik als ze rijp zijn.

De aardbeien kunnen vers van de boom worden gegeten. Daarnaast kun je ze gebruiken voor het maken van jam, compote of zelfs likeur. Ze kunnen ook verwerkt worden in hartige gerechten, zoals een saus voor wildgerechten of een marinade voor vlees of vis. Mocht je niet alle geoogste aardbeien kunnen gebruiken, dan kun je ze invriezen voor later gebruik.

Wat zijn de vele voordelen van deze fruitboom?

Naast zijn decoratieve rol biedt de aardbeiboom talloze voordelen. Hier zijn enkele van de belangrijkste eigenschappen:

Rijk aan voedingsstoffen: de vruchten van deze struik zijn rijk aan vitamine C en A, ijzer en kalium, waardoor ze een belangrijke bron van essentiële voedingsstoffen zijn voor een goede gezondheid.

Antioxidanten: aardbeien bevatten ook antioxidanten die helpen het lichaam te beschermen tegen schade door vrije radicalen.

Ontstekingsremmend: de bladeren van de aardbeiboom hebben ontstekingsremmende eigenschappen. Ze kunnen nuttig zijn bij de behandeling van gewrichtspijn en ontstekingen.

Medicinale eigenschappen: De bladeren worden ook in de traditionele geneeskunde gebruikt voor de behandeling van ademhalings-, spijsverteringsproblemen en ontstekingen.

Bodemerosie tegengaan: met zijn diepe wortels draagt de aardbeiboom bij aan het voorkomen van bodemerosie. Hij is dan ook een populaire keuze voor natuurbehoud.

Rijke oogst: Aardbeien zorgen elk jaar voor een rijke oogst van heerlijke vruchten, en zijn daarom geliefd bij tuiniers die hun eigen voedsel willen verbouwen.

Gemak van teelt: Vanwege hun robuustheid vereisen aardbeibomen weinig onderhoud, wat ze tot een uitstekende keuze maakt voor tuiniers.

Aanpassingsvermogen: Aardbeibomen kunnen zich aanpassen aan verschillende klimaten en bodems, waardoor ze gemakkelijk te kweken zijn op veel plekken.

Gebruik in cosmetica: de olie uit de zaden van de aardbeiboom wordt gebruikt in de productie van schoonheidsproducten, zoals gezichtscrèmes en lotions. Deze olie heeft hydraterende en voedende eigenschappen voor de huid.

Wist je dat?

In de Griekse mythologie werd de aardbeiboom beschouwd als een symbool van liefde en onsterfelijkheid. Men zei dat de vruchten voedsel voor de goden waren en dat degenen die ze aten, onsterfelijk zouden zijn. In Griekenland worden ze vaak gegeten met yoghurt of honing, terwijl in Italië de aardbeien worden gebruikt om brandewijn en wijn van te maken. In China symboliseren ze geluk en welvaart.