Wederik Persian Chocolat®
Een bijzondere vaste plant voor de moderne tuin
Wederik Persian Chocolat® is een opvallende vaste plant die vooral gekozen wordt om zijn donker getint blad en betrouwbare groei. Deze selectie valt op tussen het groen in de border en geeft direct structuur aan een beplantingsplan. De plant is interessant voor tuinliefhebbers die een stevig, langlevend element zoeken dat niet elk jaar vervangen hoeft te worden.
In tegenstelling tot veel kortlevende zomerbloemen biedt deze wederik een vaste basis in de beplanting. U plant haar één keer, en bij juist onderhoud kunt u jarenlang profiteren van een stabiel effect in de tuin. De plant is vooral geschikt voor tuiniers die houden van duidelijke vormen en rustige combinaties, in plaats van een druk, bont geheel.
Het nut van deze plant zit in haar vermogen om snel een stuk grond te vullen, onkruid te onderdrukken en tegelijk een decoratief bladbeeld te geven. Ze komt goed tot haar recht langs paden, in brede borders of als vullende plant tussen siergrassen en vaste planten. Door haar solide groeiwijze is ze ook interessant voor minder ervaren tuiniers die een betrouwbare soort zoeken zonder ingewikkelde verzorging.
Over de herkomst en exacte afstamming van deze beschermde variëteit zijn beperkte gegevens vrij beschikbaar. Op basis van de groep waartoe ze behoort, adviseren we om haar te behandelen als een sterke, borderwaardige vaste plant voor een standplaats in de halfschaduw tot zon, met een normaal tot licht vochtig bodemtype.
Vorm, groeiwijze en afmetingen van Wederik Persian Chocolat®
Deze plant vormt een opgaande tot licht bossige pol. De stelen groeien rechtop en staan vrij dicht bij elkaar, waardoor de plant al na één tot twee seizoenen een goed gevulde kluit vormt. De groei is krachtig, maar in een normale tuinomgeving meestal goed te sturen met eenvoudige onderhoudsmaatregelen zoals terugknippen en, indien nodig, het begrenzen van de pol met een spade.
De gemiddelde hoogte op volwassen leeftijd ligt doorgaans tussen de 60 en circa 90 cm, afhankelijk van bodemkwaliteit, vocht en licht. In een voedselrijke, gelijkmatig vochtige grond kan de plant wat hoger uitvallen; in een drogere en armere bodem blijft ze compacter. Voor borders langs een terras of pad is deze hoogte goed hanteerbaar: hoog genoeg om op te vallen, maar niet zo hoog dat ze snel omwaait.
De breedte van een goed uitgegroeide pol kan in enkele jaren uitgroeien tot ongeveer 50 à 70 cm. Wie meer ruimte heeft, kan meerdere planten in een groep plaatsen met een onderlinge afstand van ongeveer 40 tot 50 cm. Zo ontstaat na enkele seizoenen een aaneengesloten vak met een rustig, egaal beeld.
Kenmerkend is het donker gekleurde blad. Dit kan variëren van diepbruin tot chocoladeachtig paars, vaak met groene ondertonen. Deze tint verandert gedurende het seizoen licht mee met temperatuur en lichtintensiteit. Het blad is smal tot lancetvormig en staat in een regelmatige bladstand langs de stengels. Dit zorgt voor een strakke, verticale uitstraling die goed combineert met zachtere vormen in de border, zoals siergrassen.
De bloei is bij veel donkerbladige wederikken minder uitbundig dan bij de groenbladige soorten, en het accent ligt hier duidelijk meer op het blad dan op de bloemen. Verwacht kleine, eerder bescheiden bloemen in plaats van een felle bloeipiek. Dat maakt deze variëteit vooral geschikt als structuurplant of bladplant, niet als hoofdrolspeler in een bloemenborder.
Standplaats, bodem en winterhardheid
Voor een gezonde groei kiest u bij voorkeur een standplaats in de halfschaduw tot zon. In de volle zon komt de donkere bladkleur vaak het best tot zijn recht, maar dan is een gelijkmatig vochtige bodem belangrijk. In lichte schaduw blijft de plant meestal iets frisser en is er minder risico op uitdrogingsverschijnselen in droge zomers.
De bodem mag normaal tot licht vochtig zijn, bij voorkeur goed doorlatend. Een zwaar klei- of leemprofiel is geen probleem als er geen langdurige waterverzadiging optreedt in de winter. In zeer arme, droge zandgrond zal de groei zwakker zijn en de plant lager blijven. In dat geval is het verstandig om bij het planten wat goed verteerde compost door de grond te werken, zodat de wortels zich beter kunnen ontwikkelen.
Qua winterhardheid gedraagt deze plant zich vergelijkbaar met andere vaste wederikken, die in de regel goed bestand zijn tegen de Nederlandse en Belgische winters. Het bovengrondse deel sterft in de late herfst of winter af, terwijl de wortelstok onder de grond overwintert. Bij normale omstandigheden is extra bescherming niet noodzakelijk.
In strengere winters of op zeer open, winderige locaties kan een lichte afdekking met een laag blad of fijne mulch rond de voet van de plant nuttig zijn. Dit is vooral aanbevolen in het eerste jaar na aanplant, zolang het wortelstelsel nog niet volledig is ingeburgerd. Vermijd echter een te dikke, verstikkende laag; de kroon van de plant moet kunnen ademen om rotting te voorkomen.
Wat droogtetolerantie betreft: de plant verdraagt kortere droge periodes als de grond enigszins humusrijk is en niet volledig uitdroogt. Bij langdurige droogte zal het blad sneller slap hangen en kan de groei afremmen. In dergelijke omstandigheden is een regelmatige, diepe gietbeurt noodzakelijk, liever één keer goed dan vaak een klein beetje. Op plekken met structureel zeer droge grond is een andere soort mogelijk geschikter, tenzij u bereid bent vaker water te geven.
Toepassing in border, vakbeplanting en in combinatie met andere planten
Door de stevige groeivorm en het donkere blad is Wederik Persian Chocolat® veelzijdig inzetbaar in de siertuin. In een gemengde border kunt u haar gebruiken als middelhoog accent tussen groenbladige vaste planten. De donkere kleur zorgt voor diepte en maakt lichtere bloemen optisch sterker. Denk bijvoorbeeld aan combinaties met witte of zachtroze vaste planten, of met zilvergrijs blad, om het contrast te benadrukken.
Als vakbeplanting langs een oprit, terrasrand of tuinpad creëert deze variëteit een rustige, uniforme strook. Drie tot vijf planten op rij, met enige tussenruimte, vullen binnen enkele jaren mooi dicht. Dit is een praktische oplossing wanneer u een onderhoudsarm, maar toch decoratief vak wilt creëren dat het hele groeiseizoen aantrekkelijk blijft.
In grotere tuinen kan de plant ook worden gebruikt om overgangen te maken tussen hoge siergrassen en lagere bodembedekkers. Haar hoogte en compacte bouw maken haar geschikt als tussenniveau in een gelaagde beplanting. De verticale lijnen van de stengels zorgen voor structuur, zonder dat de plant te dominant wordt.
Teelt in pot is mogelijk, maar vraagt wat meer aandacht. Kies dan een ruime pot met drainagegaten en gebruik een luchtig, voedzaam substraat. De pot droogt sneller uit dan volle grond, dus in droge periodes moet u vaker water geven. In een kuip op het terras komt de donkere bladkleur goed tot zijn recht, zeker in combinatie met lichte of koperkleurige siergrassen.
Voor gebruik als hoge bodembedekker is deze soort geschikt op plaatsen waar u een stevige, maar niet te hoge laagdekking wilt. De plant kan in gunstige omstandigheden iets uitbreiden via ondergrondse wortelstokken. Dat is handig om onkruidgroei te beperken, maar in een kleine, strak afgebakende border kan het wenselijk zijn om de groei af en toe in te perken met een spade of door een rand aan te brengen.
Onderhoud, watergift en aandacht voor ziektes
Het onderhoudsritme is overzichtelijk en goed haalbaar, ook voor minder ervaren tuiniers. In het voorjaar, zodra de kans op strenge vorst voorbij is, knipt u de afgestorven stengels van de vorige zomer tot net boven het grondoppervlak terug. Dit geeft ruimte aan de nieuwe scheuten en zorgt voor een frisse start. U kunt dit doen met een scherpe snoeischaar of heggenschaar, afhankelijk van de grootte van de pol.
In de groeiperiode van het voorjaar tot de late zomer volstaat bij een normale, niet te arme bodem een jaarlijkse gift van een algemene organische meststof. Strooi deze in het vroege voorjaar rondom de plant en werk de korrels licht in de bovenlaag. In zeer voedselarme grond kan een tweede, lichte bemesting in de vroege zomer nuttig zijn, maar overdrijf niet om slappe groei te voorkomen.
Wat water betreft: na aanplant is het belangrijk om de plant de eerste weken tot maanden regelmatig en diep water te geven, vooral bij droog weer. Zo stimuleert u de wortels om dieper in de grond te gaan. Eenmaal goed ingeworteld, is de waterbehoefte matig, behalve in periodes van extreme droogte en hitte. Let dan op slap hangend blad en geef bij voorkeur in de vroege ochtend of late avond water, dicht bij de wortelzone.
Deze groep vaste planten staat bekend als redelijk robuust en over het algemeen weinig gevoelig voor ernstige ziekten. Bij zeer nat weer en slechte luchtcirculatie kan soms schimmelvorming optreden op afstervend blad. Dit voorkomt u grotendeels door de dode stengels tijdig terug te knippen en de planten niet extreem dicht op elkaar te zetten. Zorg voor voldoende ruimte zodat lucht kan circuleren tussen de stelen.
Plagen zoals slakken kunnen incidenteel schade veroorzaken, vooral aan jonge uitlopers in het voorjaar. Houd in die periode het jonge gewas in de gaten. Bij zichtbare vraatschade kunt u de omgeving rond de plant schoon houden van schuilplaatsen en zo nodig gebruikmaken van milieuvriendelijke slakkenkorrels op basis van ijzerfosfaat.
Om de pol gezond en vitaal te houden, is het zinvol om elke vier à vijf jaar de plant te delen. Dit doet u het best in het vroege voorjaar of het vroege najaar. Steek de pol met een spade op en verdeel haar in enkele stukken met stevige wortels en jonge scheuten. Plant de delen direct weer uit op de gewenste plek. Zo voorkomt u dat de kern veroudert en houdt u een krachtige, homogeen groeiende groep planten in uw border.
