Akelei Mrs M. Nicholls Aquilegia Mrs. M. Nicholls

Akelei Mrs M. Nicholls

Eigenschappen en voordelen van Akelei Mrs M. Nicholls in de tuin

Akelei Mrs M. Nicholls is een vaste plant die vooral gewaardeerd wordt om haar elegante, knikkende bloemen op slanke stelen. Deze variëteit behoort tot de Aquilegia-groep, in de volksmond ook gewoon akelei genoemd. Het is een sierlijke, vrij gemakkelijke tuinplant die goed past in natuurlijke, losse beplantingen en in klassieke borders. Tuiniers kiezen deze soort vaak omdat ze in het late voorjaar en het begin van de zomer kleur brengt, precies in de periode tussen de voorjaarsbollen en de eerste zomerbloeiers.

Wat deze plant onderscheidt, is de verfijnde bloeivorm: meerbloemige stengels met karakteristieke, naar beneden hangende bloemen die zacht bewegen in de wind. De kleurschakering kan wat variëren afhankelijk van de kweeklijn, maar blijft doorgaans in het zachte, romantische palet. De plant trekt nuttige insecten aan, zoals bijen en hommels, wat haar interessant maakt voor een bloemrijke, diervriendelijke tuin.

Aquilegia-soorten worden over het algemeen niet extreem groot. U mag bij deze cultivar rekenen op een gemiddelde volwassen hoogte van ongeveer 60 tot 80 cm, met een polbreedte van circa 40 tot 50 cm onder goede groeiomstandigheden. De plant vormt dus een compacte tot middelhoge kluit die gemakkelijk in bestaande beplanting past, zonder te overheersen.

De plant past goed bij tuiniers die een vrij onderhoudsarme vaste plant zoeken met een natuurlijke uitstraling. Ze leent zich voor borders in cottage-stijl, losse beplantingen langs paden en als verfijnde onderbeplanting tussen hogere struiken of vaste planten. Dankzij de luchtige bouw blijft de border optisch licht en wordt het geheel niet massief of zwaar.

Groeiwijze, blad en bloei: hoe ziet de plant er in de praktijk uit?

De groeiwijze van Akelei Mrs M. Nicholls is polvormend. Vanuit een vrij compacte basis ontwikkelen zich meerdere, rechtopstaande bloeistelen. De plant verliest in de winter haar bovengrondse delen en loopt in het voorjaar opnieuw uit. Dit maakt het een typische winterharde vaste plant die jaar na jaar terugkomt, mits ze op een geschikte standplaats staat.

Het blad is fijn ingesneden, vaak drielobbig, en vormt in het voorjaar een sierlijke, bossige basis. De kleur van het blad is meestal frisgroen tot grijsgroen, afhankelijk van de standplaats en de bodem. Dit blad heeft op zichzelf al sierwaarde, vooral vroeg in het seizoen wanneer nog niet alles in de tuin in blad staat.

De bloei verschijnt doorgaans van mei tot begin juni, al kan dit iets variëren door klimaat en standplaats. De bloemen hangen aan dunne, stevige stelen en zijn klok- tot kelkvormig. Elke bloem bestaat uit een binnen- en buitenkroon met soms duidelijke spoorvormige uitsteeksels achteraan, typisch voor Aquilegia. Deze vorm maakt de bloemen interessant voor bestuivers, omdat nectar zich vooral in de spoor bevindt.

De kleur van de bloemen van Mrs M. Nicholls wordt in kwekerscatalogi meestal omschreven binnen het klassieke akelei-spectrum met zachte tonen. Omdat kleurvastheid licht kan verschillen per kweker en standplaats, is het verstandig bij aankoop de kleur van de aangeboden planten of foto's te controleren als u een heel specifiek kleurschema in de border wilt aanhouden. De bloemen zijn geschikt als snijbloem voor kleine boeketten, zolang u voldoende stelen overlaat aan de plant zodat zij zich kan herstellen.

Na de bloei vormen zich zaaddozen. Als u deze laat zitten, kan de plant zich spontaan uitzaaien. Dit kan aantrekkelijke natuurlijke combinaties opleveren, maar ook tot mengvormen leiden die licht van kleur kunnen afwijken van de oorspronkelijke variëteit. Wie de raszuiverheid wil behouden, verwijdert de zaaddozen tijdig.

Standplaats, bodem en planten: waar en hoe geeft u haar de beste start?

Voor een gezonde ontwikkeling heeft Akelei Mrs M. Nicholls bij voorkeur een standplaats in de halfschaduw tot lichte zon. Volle zon is mogelijk, maar dan vooral in koele of gematigde regio's en mits de grond voldoende vochtig blijft. In zeer hete, droge tuinen is lichte schaduw, bijvoorbeeld gefilterd licht onder bladverliezende struiken of bomen, doorgaans een beter idee. Te diepe schaduw vermindert de bloeirijkheid duidelijk.

Qua bodem is deze akelei vrij tolerant, zolang de grond niet langdurig nat of zwaar drassig is. Een doorlatende, humusrijke grond is ideaal. Op lichte zandgrond is het verstandig extra organisch materiaal in te werken, bijvoorbeeld goed verteerde compost, om vocht beter vast te houden. Op zeer zware kleigrond zorgt u best voor drainage door grof zand of fijne grindfractie en opnieuw organisch materiaal toe te voegen. Een neutrale tot licht kalkhoudende bodem is meestal geen probleem; extreem zure of sterk verdichte grond is minder geschikt.

Bij het planten is het belangrijk de wortelkluit goed vochtig te maken. Dompel potplanten kort onder in een emmer water tot er geen luchtbellen meer opstijgen. Plant vervolgens op gelijke diepte als in de pot en druk de grond licht aan, zonder te hard te stampen om de structuur niet te beschadigen. Geef daarna royaal water, zeker als u in het late voorjaar plant.

De aanbevolen plantafstand is ongeveer 30 tot 40 cm tussen de planten. Dit geeft voldoende ruimte voor de volwassen pol, voorkomt te veel concurrentie en laat toch toe om een mooi gevuld geheel te krijgen binnen één tot twee seizoenen. In een gemengde border plant u deze akelei idealiter vooraan of in het midden, afhankelijk van de hoogte van de omliggende planten.

In potten kan de plant ook gehouden worden, maar houd er rekening mee dat de wortels niet graag langdurige uitdroging ervaren. Gebruik een kwalitatief potmengsel met een fractie compost en zorg voor een drainagegat in de pot. Een wat diepere pot is beter dan een heel brede, ondiepe schaal, omdat de wortels dan dieper kunnen zoeken naar vocht.

Onderhoud, watergift en winterhardheid: wat vraagt de plant door het jaar heen?

Het onderhoud van Akelei Mrs M. Nicholls is over het algemeen beperkt. In het voorjaar verwijdert u oude, verdroogde resten van het vorige seizoen om plaats te maken voor het nieuwe blad. Dit kan eenvoudig met de hand of met een snoeischaar gebeuren. Controleer tegelijk op eventuele slakkenvraat, vooral bij jong uitlopend blad.

Wat water betreft is deze variëteit matig droogtetolerant zodra zij goed is ingeworteld. Korte droge periodes worden meestal goed verdragen, maar langdurige, felle droogte kan de bloeirijkheid verminderen en het blad doen slap hangen. In zo'n periode is extra water geven aangewezen, vooral bij planten in pot of in zeer lichte zandgrond. Geef liever minder vaak maar grondig water, dan heel vaak kleine beetjes. Voorkom echter dat de grond constant doorweekt is; dit vergroot de kans op wortelproblemen.

Wat voeding betreft volstaat het meestal om jaarlijks in het vroege voorjaar een dunne laag rijpe compost rond de plant aan te brengen. Dit verbetert zowel de structuur als de voedingstoestand van de bodem. Een extra bemesting met een evenwichtige, organische meststof voor vaste planten kan, maar is meestal alleen nodig in arme grond of bij sterke concurrentie van omliggende beplanting.

De meeste Aquilegia-soorten zijn redelijk winterhard in het Nederlandse en Belgische klimaat. U mag ervan uitgaan dat de bovengrondse delen in de winter grotendeels afsterven en dat de plant via de wortelstok in het voorjaar weer uitloopt. In regio's met zeer strenge vorst of bij langdurige, natte kou kan een lichte winterbescherming nuttig zijn, vooral bij jonge aanplant. Een laag mulch van bladeren of stro rond de voet helpt de wortels te beschermen tegen plotse temperatuurschommelingen.

In potten is vorstbescherming belangrijker dan in volle grond, omdat de wortels gevoeliger zijn wanneer ze volledig boven de grond staan. Zet potten bij strenge vorst beschut, bijvoorbeeld tegen een huisgevel, of wikkel de pot in noppenfolie of jute om de wortelzone te isoleren.

Ziekteresistentie, mogelijke problemen en combinaties met andere planten

Akelei Mrs M. Nicholls staat bekend als een relatief sterke en weinig eisende tuinplant. Toch zijn er, zoals bij alle Aquilegia, aandachtspunten. In vochtige jaren kan meeldauw voorkomen, zichtbaar als een poederige aanslag op het blad. Goede luchtcirculatie rond de plant, niet te dicht op elkaar planten en het vermijden van langdurig nat blad (bijvoorbeeld door 's ochtends in plaats van 's avonds te gieten) verkleinen dit risico. Aangetast blad kunt u verwijderen en afvoeren met het groenafval, niet op de composthoop leggen.

Slakken kunnen jong blad aanvreten, vooral in het vroege voorjaar. Controleer bij vochtig weer regelmatig en neem zo nodig maatregelen, zoals slakkenbarrières, het weghalen van schuilplaatsen vlak bij de plantbasis of het inzetten van natuurlijke bestrijdingsmethoden. Bij ernstige aantasting kan tijdelijke bescherming met een fysieke barrière rond de jonge planten nut hebben.

Omdat de plant zichzelf kan uitzaaien, kan na enkele jaren een mengeling van kleuren ontstaan wanneer verschillende akelei-variëteiten in elkaars buurt staan. Dit is geen ziekte, maar een natuurlijk kruiseffect. Wie dit niet wenst, knipt de zaadstengels weg zodra de bloei is afgelopen en voordat de zaden rijp zijn. Wie graag een natuurlijker effect wil, kan de zaaddozen juist bewust laten staan en kijken waar nieuwe zaailingen verschijnen.

Qua combinaties doet Akelei Mrs M. Nicholls het goed met andere vaste planten die een vergelijkbare standplaats vragen. Denk aan geraniums (ooievaarsbek) vooraan in de border, vrouwenmantel voor zachte bladcontrasten, of siergrassen met fijne halmen die later in het seizoen structuur geven. Ook samen met voorjaarsbollen is deze plant interessant: tulpen en narcissen geven kleur wanneer de akelei nog in bladopbouw is; daarna neemt de akelei de bloei over, zodat de border langer aantrekkelijk blijft.

In halfschaduwrijke borders onder bladverliezende heesters combineert de plant mooi met hosta's, varens en bijvoorbeeld astilbe. De luchtige bloei van de akelei steekt dan sierlijk boven het vollere blad van deze planten uit. Let bij het combineren vooral op hoogte, bloeitijd en vochtbehoefte, zodat de planten elkaar aanvullen in plaats van beconcurreren.

Wie een evenwichtige, onderhoudsarme vaste plantenborder wil, kan deze akelei gebruiken als seizoensschakel tussen de vroege en de volle zomerbloeiers. Door doordacht te combineren, regelmatig te controleren op slakken en meeldauw, en de standplaats goed te kiezen, heeft u jarenlang plezier van Akelei Mrs M. Nicholls als betrouwbare, sierlijke voorjaars- en vroege zomerbloeier.